W Górach Kantabryjskich na północy znajdują się złoża węgla i wysokiej jakości rudy żelaza, dzięki czemu w miastach leżących na wybrzeżu rozwinął się przemysł ciężki. W górach Sierra Morena i Sierra Nevada eksploatuje się złoża rud metali, przede wszystkim rudy miedzi, rudy cynku, rudy ołowiu. Dzięki bogatym złożom rtęci w okolicach Almadén, Hiszpania zajmuję 1 miejsce na świecie w jej wydobyciu. 43% energii kraju pochodzi z elektrociepłowni wykorzystujących paliwa importowane: 41% produkowane jest przez hydroelektrownie w Pirenejach i inne; 16% energii pochodzi z elektrowni atomowych.

W Górach Kantabryjskich na północy znajdują się złoża węgla i wysokiej jakości rudy żelaza, dzięki czemu w miastach leżących na wybrzeżu rozwinął się przemysł ciężki. W górach Sierra Morena i Sierra Nevada eksploatuje się złoża rud metali, przede wszystkim rudy miedzi, rudy cynku, rudy ołowiu. Dzięki bogatym złożom rtęci w okolicach Almadén, Hiszpania zajmuję 1 miejsce na świecie w jej wydobyciu. 43% energii kraju pochodzi z elektrociepłowni wykorzystujących paliwa importowane: 41% produkowane jest przez hydroelektrownie w Pirenejach i inne; 16% energii pochodzi z elektrowni atomowych.

Andaluzja (hiszp. Andalucia, z arab. Al-Andalus, pierwotnie od germańskiego plemienia Wandalów) – najludniejsza i druga pod względem powierzchni wspólnota autonomiczna położona w południowej Hiszpanii, obejmuje większą część regionu historycznego o tej samej nazwie oraz pasmo górskie na północy Sierra Morena. Graniczy na północy z Estremadurą i Kastylią-La Manchą, na wschodzie Murcją, a na zachodzie z Portugalią. Jest to region rolniczo-przemysłowy, z rozwiniętym górnictwem, uprawami oliwek, bawełny, dębu korkowego, cytrusów, palm daktylowych. Stolicą Andaluzji jest Sewilla. Ważniejsze miasta to Grenada, Kordowa i Málaga. Andaluzja jest ojczyzną tańca flamenco. Znajduje się tu najwyższy łańcuch gór Hiszpanii Sierra Nevada.

Turyści, uznając obwarowaną dwukilometrowym murem, z 14 wieżami i 6 bramami, maleńką Morellę (2,8 tys. mieszkańców; 100 km na północ od stolicy prowincji Castello, 62 km z Vinaros) za najpiękniejsze miasto Hiszpanii, mieli rację, gdyż już Jaume I Zdobywca stwierdził, że zamek w Morelli „wart jest tyle, ile całe księstwo”.

Król odebrał twierdzę w 1232 r. rycerzowi Blascowi de Alagon, który zdobywszy ją rok wcześniej, chciał zachować dla siebie. Trzymali się strategicznie usytuowanego wzgórza Iberowie, Grecy, Rzymianie, Maurowie, a potem walczący z sobą władcy hiszpańskich królestw.

W XIX w. – podczas wojen karlistowskich – siał postrach wśród wojsk królowej Izabeli II osławiony krwawy generał Ramon Cabrera, zwany „Tygrysem Sierra del Maestrat” (Gory Maestrat, hiszp. Maestrazgo), wspomagający jej przeciwnika Carlosa, pretendenta do tronu.

Dobrze zachowany zamek (codz. V–IX 10.30–19.30, X–IV 10.30–18.30; 2 €) na szczycie wzgórza (1075 m n.p.m.) okrążają wspinające się po stokach kamienne gotyckie domy ozdobione herbami rycerskich rodów.

Kościół Santa María (z XIII–XIV w.), zbudowany na fundamentach świątyni wzniesionej w 1084 r., gdy po zwycięstwie Cyda ziemie Morelii na krótko należały do chrześcijan, to klejnot gotyku katalońskiego.

W ufundowanym w XIII w. klasztorze San Francisco (latem 10.30–19.30, zimą 11.00– 14.00 i 16.00–18.00) zachował się wczesnogotycki krużganek. Koniecznie trzeba zobaczyć w sali kapitulnej fresk Taniec Śmierci, z moralizującymi maksymami. Śmierć przedstawiona w postaci szkieletu zaprasza żywych do korowodu. Ulokowane w Torre de Sant Miquel muzeum Temps de Dinosaures (Epoka Dinozaurów; wt.–nd. 11.00– 14.00 i 16.00–19.00, X–IV do 18.00; 2 €) wystawia skamieliny z terenów Morelli.

Podczas święta santatonadas (w styczniu) na placach i ulicach miejscowości w gminie El Ports płoną ogniska, a ludzie przebrani za świętych i demony inscenizują odwieczną walkę dobra ze złem.

W Morella La Vella, 6 km za Morellą w kierunku Xiva de Morella, można zobaczyć neolityczne rysunki naskalne.

Położone ok. 45 km na północny zachód od Madrytu miasteczko San Lorenzo de El Escorial jest częstym celem jednodniowych wycieczek. Turystów przyciąga monumentalny pół klasztor, pół pałac Eskurial (El Escorial), najbardziej charakterystyczna spuścizna po ultrakatolickim królu Filipie II.

Prosta i symetryczna, choć dla niektórych posępna czy wręcz ponura, architektura pałacu daje wyobrażenie o duszy wielkiego monarchy kierującego krajem u szczytu potęgi Hiszpanii.

U podnóży gór Guadarrama Filip II kazał wybudować monumentalny kompleks, który miał służyć mu za siedzibę, a także za miejsce pochówku władców Hiszpanii. Stąd król chciał władać potężnym hiszpańskim imperium, a należący do kompleksu klasztor uczynić ośrodkiem studiów i kontrreformacji. Pałac, nad którego budową czuwali Juan Bautista de Toledo, a po jego śmierci w 1567 r. Juan de Herrera, wznoszono w latach 1563– 1584.

Klasztorowi Augustianów, jak i całemu miastu, patronuje św. Wawrzyniec (San Lorenzo). Jak głosi legenda, wznosząc swą siedzibę, Filip II chciał uczcić wielkie zwycięstwo armii hiszpańskiej nad francuskimi wojskami Henryka II pod Saint-Quentin, odniesione właśnie w dzień św. Wawrzyńca – 10 sierpnia 1557 r. Do dziś w miasteczku hucznie obchodzi się dni patrona (Fiestas de San Lorenzo): od 10 do 20 sierpnia odbywają się liczne zabawy i parady uświetniane pokazami ogni sztucznych.

Następcy Filipa II nieco złagodzili ascetyzm siedziby, a do dzieł sztuki zgromadzonych przez syna Karola V dołączały kolejne. W ten sposób powstała bogata kolekcja malarstwa europejskiego, której większość można obecnie podziwiać w Prado. W mauzoleum spoczywają niemal wszyscy władcy Hiszpanii.

W kompleksie, od 1984 r. na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO, nadal działa kolegium duchowne i klasztor.

Zwiedzanie klasztoru (Avda. de Juan de Borbón y Battemberg; tel. 91/8905902-03; IV–IX 10.00– 18.00, X–III 10.00–17.00, zamknięty w pn. i niektóre święta, w tym 10 sierpnia; zwiedzanie z przewodnikiem 9 €, ulgowy 6 €, zwiedzanie bez przewodnika: wersja krótsza 7 €, wersja dłuższa 8 €, ulgowy pół ceny, śr. bezpł.) rozpoczyna się nie od głównego wejścia, nad którym wyrzeźbiono postać św. Wawrzyńca, lecz od bocznego, usytuowanego od strony starej części miasteczka. Tam są kasy i sklep muzealny, tam też turyści przechodzą kontrolę bagażu.

Idąc zgodnie z sugerowanym kierunkiem zwiedzania, najpierw ogląda się tzw. Nowe Muzea z dziełami, których nie zabrano do Madrytu. Warto zwrócić uwagę na piękne gobeliny oraz Męczeństwo św. Maurycego pędzla El Greca. Płótnom El Greca towarzyszą w Eskurialu obrazy takich mistrzów, jak A. Dürer, Tintoretto, Tycjan, A. van Dyck czy F. Zurbarán.

W kolejnych pomieszczeniach (Museo de Arquitectura) zgromadzono eksponaty dokumentujące powstawanie pałacu, ówczesną sztukę inżynierską oraz różne plany architektoniczne. Freski w Sala de Batallas (Sala Bitew) sławią potęgę hiszpańskiego oręża – w długim pomieszczeniu odtworzono m.in. kampanie przeciw Francji, wraz ze słynną bitwą pod Saint-Quentin, wyprawę przeciw Portugalii oraz walki z muzułmanami.

Najlepszy okres na podróż do Hiszpanii to miesiące od maja do września. W południowych regionach kraju przyjemnie jest również w październiku i kwietniu. W okresach tych można liczyć na ładną i ciepłą pogodę. Często jednak zdarzają się dokuczliwe upały.

Szczyt sezonu turystycznego w Hiszpanii przypada na sierpień. Wtedy to regiony nadmorskie przeżywają istne oblężenie, podczas gdy maista położone w głębi kraju sprawiają wrażenie wyludnionych. Hiszpanię co roku odwiedza około 30 milionów turystów. Nalezy pamietać, aby w miesiącach letnich nigdy nie jechać “w ciemno”, bez dokonanej wcześniej rezerwacji. Z kolei podróżowanie u schyłku sezonu ma swoje zalety, głównie w postaci znacznie niższych cen. Należy jednak wziąść pod uwagę, iż po sezonie wiele miejscowości turystycznych przypomina “miasta duchów”.

Jeżeli nie lubimy tłumów na plaży, warto wybrać się w pobliże Malagi, Huelvy i Almerii, gdzie można znaleźć piękne, ciche i spokojne plaże. Najbardziej zatłoczone plaże znajdziemy na Costa de la Luz oraz Costa del Sol.

Hiszpania to oczywiście nie tylko plaże i spędzanie czasu na leniuchowaniu. Hiszpańskie miasta mają wiele do zaoferowania turystom pragnącym zapoznać się z historią i kulturą kraju. Pobyt w Hiszpanii można również spędzić nieco bardziej aktywnie, wybierajać się na wycieczkę np. w góry. Dobrym wyborem na górskie wędrówki są Pireneje, zwłaszcza w rejonie Aragon. W zimę można również poszusować na nartach w jednym z kurortów w górach Sierra Nevada.

1. Z pewnością przyda się lekkie nakrycie głowy, aby w upalne dni ochronić się przed udarem słonecznym. Warto zabrać krem z filtrem UV, okulary przeciwsłoneczne.

2. W rejonach górskich koniecznie trzeba mieć okrycie na wypadek deszczu, a podczas podróży w północne rejony kraju dobrze jest wziąć cieplejszy ubiór.

3. Oprócz tego niezbędnym elementem ekwipunku turysty wybierającego się do Hiszpanii powinien być aparat i kamera.

4. Aby wynająć samochód trzeba mieć skończone 21 lat. Polski kierowca może legitymować się międzynarodowym lub polskim prawem jazdy. Istnieje obowiązek posiadania “zielonej karty”.

5. Jeśli zamierzamy przyrządzać sobie posiłki samodzielnie, względnie stołować się w tanich restauracjach – dzienne kieszonkowe powinno wynosić ok. 25-30 USD. Prowadząc mniej oszczędny tryb życia – korzystając z droższych noclegów, poznając nocne życie Hiszpanii – powinniśmy zabezpieczyć ok. 40-60 USD dziennie.

6. Płacenie kartą jest rozpowszechnione. Można nimi płacić w dużych hotelach restauracjach i w wielu sklepach. Najczęściej akceptowane są karty VISA, MasterCard, Maestro, Cirrus, AmericanExpress. Sieć bankomatów jest bardzo rozbudowana. W większości banków i kantorach wymiany można realizować czeki podróżne (najpopularniejsze to American Express, Thomas Cook, Citicorp) i Euroczeki.

7. Warto wykupić sobie legitymacje: ISIC – dla studentów – oraz Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych. Dzięki nim można dość znacznie obniżyć koszty zwiedzania i noclegów (oczywiście, jeśli odpowiadają nam warunki w schroniskach młodzieżowych).

Hiszpania kuchnia jest swoistego rodzaju wariacją na temat kuchni śródziemnomorskiej, która stanowi podstawę pomysłów kulinarnych tego kraju. Jednak różnego rodzaju rzymskie i arabskie wpływy nieco ją urozmaiciły. Owoce morza, ryby urozmaica się oliwkami, pomarańczami, migdałami i ryżem.
Powszechnie znane są także niepowtarzalne kiełbasy katalońskie, przyrządzana z wieprzowiny, flaków, krwi, orzeszków piniowych i przypraw. Podaje się je zwykle pieczone z rusztu lub też z fasolą. Popularne są także kandyzowane owoce (w Aragonii pokryte czekoladową polewą) i słodycze migdałowe. Z migdałów przyrządza się m.in. przepyszny nugat.
Hiszpania to także raj dla tych, którzy przepadają za owocami morza. Stanowią one bardzo ważny element kuchni tego kraju. Nawet w regionach oddalonych od morza znaleźć można świeże i ciekawie przyrządzone ryby. Polecamy zwłaszcza paellę z owocami morza.
Mięso w Hiszpanii jest zwykle przyrządzane na ruszcie, słone i mocne przyprawione, a serwuje się je z ziemniakami, lub na kanapkach, jako przekąskę. Koneserom przypadną do gustu przyrządzane w środkowej części Hiszpanii potrawy z młodych zwierząt. Przykładem może być cochillino – młodziutkie prosię karmione tylko mlekiem.

Hiszpania to najlepszy pomysł na wakacje dla tych, którzy pragną spędzić czas wśród towarzyskich ludzi w kraju nadzwyczajnej gościnności. Połowę czasu Hiszpanie poświęcają bowiem na uprzyjemnianiu sobie życia. Najlepszym tego dowodem jest wieczny uliczny gwar w porze, kiedy słońce budzi się do życia. Jada się zwykle w towarzystwie. Owa utrwalona w tradycji potrzeba obcowania z innymi swoje źródło zapewne ma w licznych rodzinach. W kraju tym do dziś kilka pokoleń potrafi żyć jeszcze pod jednym dachem.
Jednak poza zamiłowaniem do towarzystwa Hiszpanie słyną też z rozrywek, wymagających mocnych nerwów i zimnej krwi. Mowa tu oczywiście o corridzie. Tradycyjnie walki z bykami praktykowane już od średniowiecza, dziś staczane przez barwnie odzianych torreros można podziwiać na arenach całego kraju. Matadorzy są znanymi i podziwianymi gwiazdami, wielu małych hiszpańskich chłopców ( a nawet dziewczynek) marzy o tym, by stanąć kiedyś ze szpadą i muletą naprzeciw rozpędzonego byka.
Nie wszystkim dane jest zmierzyć się z losem w ten sposób. Każdy jednak może za to wziąć udział w tradycyjnej gonitwie byków w Pampelunie. Śmiałkowie co roku mają szansę wypróbować swoje nerwy i odwagę, a także szybkie nogi, uciekając przed stadem rozjuszonych byków wąskimi uliczkami starej części miasta. Nie jest to zabawa bezpieczna, zdarzają się nawet, na szczęście dosyć rzadko, wypadki śmiertelne. Gonitwa jest niezwykle interesująca nawet dla postronnego obserwatora, zatem polecamy wizytę w Pampelunie.
W ojczyźnie Cervantesa można się także rozerwać mniej ryzykownie. Wszak mieszkańcy Półwyspu Pirenejskiego uwielbiają wszelkie fiesty. Jedną z najwspanialszych jest la Tomatina – bitwa na dojrzałe pomidory. Odbywa się ona co roku w miasteczku Bunol niedaleko Walencji. Przypomina to trochę nieco nasz dyngus, z tą różnicą, że biorą w niej udział wszyscy mieszkańcy, bez względu na wiek, czy pozycję społeczną i też z tą, że ulice toną nie w strugach wody, lecz w masie pomidorowego miąższu. Bunol to oczywiście wyjątek, jednak w innych miastach, miasteczkach i wsiach lokalne święta stałe i okazjonalne mają równie żywiołowy przebieg, chociaż może nie aż tak niezwykły. Hiszpania to wymarzone miejsce dla ludzi lubiących wszelką rozrywkę.
Także wrażliwe, artystyczne dusze znajdą w tym kraju coś dla siebie. Muzea Hiszpanii pełne są dzieł artystów tej klasy, co El Greco, czy Salvador Dali. Zwiedzać można także miejsca związane ze słynnymi literatami: Lorcą, Cervantesem, czy uczestnikiem wojny domowej – Ernestem Hemingwayem.
Dodajmy jeszcze, że hiszpańska architektura barokowa jest tym dla europejskiego baroku, co dzieła architektów włoskich dla renesansu, że budowle mauretańskie Andaluzji są do dziś wzorem i inspiracją dla arabskich architektów, że obiekty projektowane przez Gaudiego wzbudzają zachwyt i zazdrość studentów architektury na całym świecie…
Zalety Hiszpanii można by wymieniać w nieskończoność, najlepiej jednak tam pojechać i poznać je samu.